Drukuj
Kronikarskie zapiski – Od Władysława Matuli po współczesność

Historię tworzą ludzie. Jako że zajmuję się polskimi, powojennymi dziejami Świnoujścia ważne jest aby poświęcić im na wstępie nieco miejsca. Zasadne jest zatem przedstawienie choćby wykazu osób, które pełniły funkcje w powiecie i mieście zarówno we władzach uchwałodawczych jak i wykonawczych, z podaniem okresu ich funkcjonowania na zajmowanych stanowiskach. Prezentowana poniżej zweryfikowana lista została stworzona na podstawie różnorodnych źródeł, zachowanej dokumentacji, materiałów archiwalnych oraz dostępnych publikacji.

Władysław Matula
Władysław Matula. Ze zbiorów JP.

Wyspiarskie zręby polskości i tworzącej się administracji w tym krańcowym zakątku Polski po zakończeniu II wojny światowej mają swoje początki praktycznie od 4 października 1945 r. Tego dnia po pierwszej nieudanej próbie przejęcia władzy w Świnoujściu w dniu 13 sierpnia 1945 r ponownie przybyła tu grupa Władysława Matuli, Pełnomocnika Rządu RP na obwód Uznam-Wolin. Praktyczne przekazanie władzy administracyjnej nastąpiło dwa dni później – 6 października, kiedy to stronie polskiej miasto w obecności sowieckiego komendanta wojennego tego terenu przekazał burmistrz Wolfgang Schuhart.

Grupa osób przed siedzibą Starostwa Powiatowego Wolińskiego w Świnoujściu
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Szczecinie, Oddział w Międzyzdrojach.
Stanisław Kuglin
Stanisław Kuglin. Z archiwum BRM.

Niespełna rok później wyłoniono Powiatową Radę Narodową Powiatu Wolińskiego z siedzibą w Świnoujściu z udziałem 40 radnych i dokonano wyboru Prezydium. Natomiast 17 października 1946 r powstała Miejska Rada Narodowa Świnoujścia – lokalny organ władzy. Następnie Powiatowe Rady Narodowe stanowiły od 1950 r. pierwszą instancję władzy państwowej i administracyjnej. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Świnoujściu funkcjonowało do 1972 r. - do chwili zlikwidowania Powiatu Wolińskiego.

Bohdan Gaweł
Bohdan Gaweł. Z archiwum BRM.

W zarysie kolejnym etapem mającym wpływ na kształt władzy na naszym terenie po Rozporządzeniu Rady Ministrów było formalne podniesienie od 1 stycznia 1973 Miasta Świnoujście do rangi Powiatu Miejskiego w połączeniu z Międzyzdrojami, Lubinem, Wapnicą oraz terenami Wolińskiego Parku Narodowego. Ten stan podziału administracyjnego utrzymywał się do 1984 r. Pod koniec tego roku zapadła decyzja o wydzieleniu Międzyzdrojów tworząc tam odrębną gminę miejsko-wiejską.

Leszek Miłosz
Leszek Miłosz. Z archiwum BRM.

Po przełomie ustrojowym w 1989 r i reformie samorządu terytorialnego z marca 1990 r. w dniu 27 maja 1990 r rozpisano pierwsze w pełni wolne wybory lokalne w powojennej Polsce. Natomiast w wyniku reformy administracyjnej wprowadzonej od 1 stycznia 1999 r. Świnoujście stało się nową jednostką samorządu terytorialnego – Miastem na prawach powiatu (określanym także jako Powiat grodzki).

Więcej o kształtowaniu się wyspiarskiej władzy oraz meandrach historii miasta, aż po czasy współczesne w kolejnych odcinkach kronikarskich zapisów.

WŁADZE POWIATU WOLIŃSKIEGO Z SIEDZIBĄ W ŚWINOUJŚCIU

(do 31.12.1972 r.)

Pełnomocnicy Rządu RP (1945 – 1946)

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Władysław Matula04.10.1945 – 14.06.1946
Roman Berent08.1946 – 10.1946

Starostowie Powiatu Wolińskiego (1946 – 1951)

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Patrycjusz Dudkiewicz (I oficjalny starosta)10.1946 – 06.11.1947
Jerzy Skupiewski04.03.1948 – 03.12.1948
Stefan Wojtarowicz07.12 1948 – poł. 1949
Władysław Łazarski06.06.1950 – 22.01.1951

Przewodniczący Powiatowej Rady Narodowej

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Stanisław Kuglin23.08.1946 – 23.06.1948
Bernard Bąk23.06.1948 – 01.06.1950

Przewodniczący Prezydium Powiatowej Rady Narodowej

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Antoni Łazarski08.06.1950 – 22.01.1951
Sergiusz Olszewski01.1951 – 30.04.1952
Mieczysław Witas10.02.1953 – 11.1955
Julian Markiewicz11.11.1955 – 12.06.1969
Józef Pękała12.06.1969 – 08.06.1971
Jerzy Filipowicz08.06.1971 – 31.12.1972

WŁADZE MIASTA ŚWINOUJŚCIE

Burmistrzowie Miasta Świnoujścia (1945 – 1950)

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Ignacy Molik06.10.1945 – 10.1946
Włodzimierz Kozioł10.1946 – 06.1949
Mieczysław Witas06.1949 – 29.06.1950

Przewodniczący Prezydium MRN w Świnoujściu (1950 – 1972)

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Włodzimierz Kozioł29.06.1950 – 28.02.1951
Mieczysław Witas01.03.1951 – 09.02.1953
Stanisław Stawski10.02.1953 – 13.11.1956
Tadeusz Tan03.03.1957 – 02.09.1960
Janusz Majewski03.09.1960 – 30.09.1961
Aleksander Szafraniak14.03.1962 – 14. 03.1965
Józef Trzeciak15.04.1965 – 01.06.1969
Marian Zawisza14.06.1969 – 27.07.1972

Przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej w Świnoujściu

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Jerzy Filipowicz01.01.1973 – 08.12.1973
Henryk Nykiel18.12.1973 – 26.09.1974
Marian Tumasz27.09.1974 – 24.09.1979
Stefan Rogalski24.09.1979 – 20.10.1981
Zdzisław Langiewicz21.10.1981 – 30.05.1984
Bohdan Gaweł01.06.1984 – 30.04.1990

Przewodniczący Rady Miasta Świnoujście – po reformie samorządowej w 1990 r.

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Leszek Podolecki05.06.1990 – 10.09.1991
Antoni Stryczyński10.09.1991 – 30.06.1994
Lechosław Goździk05.07.1994 – 19.06.1998
Jerzy Janc01.12.1998 – 30.10.2002
Stanisław Bartkowiak18.11.2002 – 30.10.2006
Joanna Agatowska29.11.2006 – 28.03.2007
Zbigniew Pomieczyński28.03.2007 – 30.11.2010
Paweł Sujka02.12.2010 – 16.11.2014
Joanna Agatowska01.12.2014 – 06.03.2017
Dariusz Śliwiński06.03.2017 – 16.11.2018
Elżbieta Jabłońska26.11.2018 – 30.04.2024
Ryszard Teterycz06.05.2024 – obecnie

Naczelnicy Miasta na prawach powiatu (01.01.1973 – 31.07.1982)

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Jerzy Filipowicz01.01.1973 – 15.07.1975
Zenon Pacześny16.07 1975 – 15.08.1979
Bohdan Gaweł01.09.1979 – 31.07.1982

Prezydenci Miasta na prawach powiatu (od 01.08.1982)

Imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcji
Bohdan Gaweł01.08.1982 – 31.12.1983
Janusz Żmurkiewicz01.01.1984 – 30.04.1989
Elżbieta Piela-Mielczarek16.06.1989 – 31.05.1990
Leszek Miłosz12.06.1990 – 12.07.1994
Krzysztof Adranowski12.07.1994 – 31.12.1998
Stanisław Możejko01.01.1999 – 28.04.2000
Janusz Dziekoński01.05.2000 – 18.11.2002
Janusz Żmurkiewicz18.11.2002 – 06.05.2024
Joanna Agatowska06.05.2024 – obecnie