Historię tworzą ludzie. Jako że zajmuję się polskimi, powojennymi dziejami Świnoujścia ważne jest aby poświęcić im na wstępie nieco miejsca. Zasadne jest zatem przedstawienie choćby wykazu osób, które pełniły funkcje w powiecie i mieście zarówno we władzach uchwałodawczych jak i wykonawczych, z podaniem okresu ich funkcjonowania na zajmowanych stanowiskach. Prezentowana poniżej zweryfikowana lista została stworzona na podstawie różnorodnych źródeł, zachowanej dokumentacji, materiałów archiwalnych oraz dostępnych publikacji.
Władysław Matula. Ze zbiorów JP.
Wyspiarskie zręby polskości i tworzącej się administracji w tym krańcowym zakątku Polski po zakończeniu II wojny światowej mają swoje początki praktycznie od 4 października 1945 r. Tego dnia po pierwszej nieudanej próbie przejęcia władzy w Świnoujściu w dniu 13 sierpnia 1945 r ponownie przybyła tu grupa Władysława Matuli, Pełnomocnika Rządu RP na obwód Uznam-Wolin. Praktyczne przekazanie władzy administracyjnej nastąpiło dwa dni później – 6 października, kiedy to stronie polskiej miasto w obecności sowieckiego komendanta wojennego tego terenu przekazał burmistrz Wolfgang Schuhart.
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Szczecinie, Oddział w Międzyzdrojach.
Stanisław Kuglin. Z archiwum BRM.
Niespełna rok później wyłoniono Powiatową Radę Narodową Powiatu Wolińskiego z siedzibą w Świnoujściu z udziałem 40 radnych i dokonano wyboru Prezydium. Natomiast 17 października 1946 r powstała Miejska Rada Narodowa Świnoujścia – lokalny organ władzy. Następnie Powiatowe Rady Narodowe stanowiły od 1950 r. pierwszą instancję władzy państwowej i administracyjnej. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Świnoujściu funkcjonowało do 1972 r. - do chwili zlikwidowania Powiatu Wolińskiego.
Bohdan Gaweł. Z archiwum BRM.
W zarysie kolejnym etapem mającym wpływ na kształt władzy na naszym terenie po Rozporządzeniu Rady Ministrów było formalne podniesienie od 1 stycznia 1973 Miasta Świnoujście do rangi Powiatu Miejskiego w połączeniu z Międzyzdrojami, Lubinem, Wapnicą oraz terenami Wolińskiego Parku Narodowego. Ten stan podziału administracyjnego utrzymywał się do 1984 r. Pod koniec tego roku zapadła decyzja o wydzieleniu Międzyzdrojów tworząc tam odrębną gminę miejsko-wiejską.
Leszek Miłosz. Z archiwum BRM.
Po przełomie ustrojowym w 1989 r i reformie samorządu terytorialnego z marca 1990 r. w dniu 27 maja 1990 r rozpisano pierwsze w pełni wolne wybory lokalne w powojennej Polsce. Natomiast w wyniku reformy administracyjnej wprowadzonej od 1 stycznia 1999 r. Świnoujście stało się nową jednostką samorządu terytorialnego – Miastem na prawach powiatu (określanym także jako Powiat grodzki).
Więcej o kształtowaniu się wyspiarskiej władzy oraz meandrach historii miasta, aż po czasy współczesne w kolejnych odcinkach kronikarskich zapisów.
WŁADZE POWIATU WOLIŃSKIEGO Z SIEDZIBĄ W ŚWINOUJŚCIU
(do 31.12.1972 r.)
Pełnomocnicy Rządu RP (1945 – 1946)
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Władysław Matula
04.10.1945 – 14.06.1946
Roman Berent
08.1946 – 10.1946
Starostowie Powiatu Wolińskiego (1946 – 1951)
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Patrycjusz Dudkiewicz (I oficjalny starosta)
10.1946 – 06.11.1947
Jerzy Skupiewski
04.03.1948 – 03.12.1948
Stefan Wojtarowicz
07.12 1948 – poł. 1949
Władysław Łazarski
06.06.1950 – 22.01.1951
Przewodniczący Powiatowej Rady Narodowej
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Stanisław Kuglin
23.08.1946 – 23.06.1948
Bernard Bąk
23.06.1948 – 01.06.1950
Przewodniczący Prezydium Powiatowej Rady Narodowej
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Antoni Łazarski
08.06.1950 – 22.01.1951
Sergiusz Olszewski
01.1951 – 30.04.1952
Mieczysław Witas
10.02.1953 – 11.1955
Julian Markiewicz
11.11.1955 – 12.06.1969
Józef Pękała
12.06.1969 – 08.06.1971
Jerzy Filipowicz
08.06.1971 – 31.12.1972
WŁADZE MIASTA ŚWINOUJŚCIE
Burmistrzowie Miasta Świnoujścia (1945 – 1950)
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Ignacy Molik
06.10.1945 – 10.1946
Włodzimierz Kozioł
10.1946 – 06.1949
Mieczysław Witas
06.1949 – 29.06.1950
Przewodniczący Prezydium MRN w Świnoujściu (1950 – 1972)
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Włodzimierz Kozioł
29.06.1950 – 28.02.1951
Mieczysław Witas
01.03.1951 – 09.02.1953
Stanisław Stawski
10.02.1953 – 13.11.1956
Tadeusz Tan
03.03.1957 – 02.09.1960
Janusz Majewski
03.09.1960 – 30.09.1961
Aleksander Szafraniak
14.03.1962 – 14. 03.1965
Józef Trzeciak
15.04.1965 – 01.06.1969
Marian Zawisza
14.06.1969 – 27.07.1972
Przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej w Świnoujściu
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Jerzy Filipowicz
01.01.1973 – 08.12.1973
Henryk Nykiel
18.12.1973 – 26.09.1974
Marian Tumasz
27.09.1974 – 24.09.1979
Stefan Rogalski
24.09.1979 – 20.10.1981
Zdzisław Langiewicz
21.10.1981 – 30.05.1984
Bohdan Gaweł
01.06.1984 – 30.04.1990
Przewodniczący Rady Miasta Świnoujście – po reformie samorządowej w 1990 r.
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Leszek Podolecki
05.06.1990 – 10.09.1991
Antoni Stryczyński
10.09.1991 – 30.06.1994
Lechosław Goździk
05.07.1994 – 19.06.1998
Jerzy Janc
01.12.1998 – 30.10.2002
Stanisław Bartkowiak
18.11.2002 – 30.10.2006
Joanna Agatowska
29.11.2006 – 28.03.2007
Zbigniew Pomieczyński
28.03.2007 – 30.11.2010
Paweł Sujka
02.12.2010 – 16.11.2014
Joanna Agatowska
01.12.2014 – 06.03.2017
Dariusz Śliwiński
06.03.2017 – 16.11.2018
Elżbieta Jabłońska
26.11.2018 – 30.04.2024
Ryszard Teterycz
06.05.2024 – obecnie
Naczelnicy Miasta na prawach powiatu (01.01.1973 – 31.07.1982)
Imię i nazwisko
Okres pełnienia funkcji
Jerzy Filipowicz
01.01.1973 – 15.07.1975
Zenon Pacześny
16.07 1975 – 15.08.1979
Bohdan Gaweł
01.09.1979 – 31.07.1982
Prezydenci Miasta na prawach powiatu (od 01.08.1982)