Drukuj

Na stronie Miejskiej Biblioteki Publicznej w Świnoujściu zostało zamieszczonych już dziewięć zapisków kronikarskich. Wpisują się one w odnotowywany nurt wzrostu zainteresowań czasem minionym.

Archiwalny widok świnoujskich kamienic

Sięganie do historycznych korzeni, zarówno tych rodzinnych (jak choćby przy tworzeniu drzew genealogicznych), czy szerzej - dotyczących naszego miejsca na ziemi, czyli „małej ojczyzny” stało się nagle niezwykle modne. Przykładów na ten stan mamy bez liku. W wydawnictwach, portalach i tzw. social mediach sporo jest treści o charakterze wspomnieniowym, okraszonych licznymi fotografiami z przeszłości. Niekiedy dominująca rolę w takich przekazach odgrywają właśnie zdjęcia. Na naszych wyspach pojawiają się więc zamieszczane fotografie z prywatnych zbiorów dotyczące dla przykładu dawnego Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich „ODRA”, nieistniejącej już  Morskiej Stoczni Remontowej w Świnoujściu, czy też ujęcia portowe i z życia miasta. To bez wątpienia znakomicie wzbogaca naszą wiedzę o przeszłości i pozwala poprzez obrazy prześledzić proces zmian jakie następowały z biegiem lat. Temu też m.in. służą zapiski kronikarskie jakie są zamieszczane na tym bibliotecznym portalu. Wpisują się one zarówno w nurt rosnącego zapotrzebowania na tzw. „kartki z historii” , jak i zapewniają pewnego rodzaju wiedzę o przeszłości, rzucając więcej światła na etapy rozwoju naszej „małej ojczyzny”.

Archiwalny widok zabudowy Świnoujścia

Podsumowując niejako ten pierwszy etap zamieszczanych materiałów historycznych i wspominkowych należy podkreślić, że owe zapiski cieszą się znaczącym, wzrastającym wręcz zainteresowaniem. Każdy z odcinków czyta bowiem kilkaset osób, co przysparza satysfakcji z publikacji, podbudowując jednocześnie zasadność przyjęcia takiej formuły. Daje to też nadzieję na dalszy wzrost popularności zapisków. Wydarzenia z historii naszego specyficznego, wyspiarskiego miasta potrafią bowiem nadal zaskoczyć i niosą w sobie spory ładunek informacji, co tylko utwierdza w przekonaniu, że należy się tą wiedzą podzielić z szerszym gronem odbiorców.

W tych pierwszych odcinkach kronikarskich zapisków omawiane były władze miasta i powiatowe Powiatu Wolińskiego określanego często w pierwszym powojennym okresie mianem Wołyńskiego, co wskazuje jednoznacznie na kojarzeniem z Wołyniem , terenem z kresów wschodnich z których pochodziła część repatriantów. Wykaz władz dotąd niepełny i nie pozbawiony błędów głównie dotyczących czasookresu pełnienia funkcji udało się w końcu uzupełnić i uporządkować. Jeszcze w 2024 r figurowało w nim zaledwie kilkanaście nazwisk ujętych w wykazie jakim dysponowało Biuro Rady Miasta Świnoujście. Teraz jest to jak się wydaje kompletna kilkudziesięcioosobowa galeria tych, którzy sprawowali władze w mieście i powiecie, w minionych ponad 80-ciu latach. Nie oznacza to bynajmniej, że ów zbiór jest całkowicie zamknięty, bowiem pozostało jeszcze do pewnego wyjaśnienia kilka niewielkich znaków zapytania.

Archiwalny widok placu i zabudowy Świnoujścia

Kilka kolejnych zapisków było poświęconych osobom Zasłużonym dla Miasta Świnoujście W dwóch takich tomach ujęto notki wraz z częścią tylko zdjęć osób zasłużonych dla Miasta Świnoujście. Znaczna liczba zdjęć po archiwalnych poszukiwaniach została w niniejszym opracowaniu uzupełniona i skorygowana. Tom pierwszy założono w 1974 r, a drugi w 1986 r. Wpisy zasłużonych kończą się na roku 1989, czyli roku przełomu ustrojowego w Polsce. W późniejszym już okresie (po blisko 15 latach) kolejne władze Miasta Świnoujście zdecydowały o nowej formule uhonorowania szczególnie zasłużonych dla miasta oraz innych wybitnych postaci. Uchwałą Rady Miasta Świnoujście Nr XXVII/228/2004  z dnia 22 lipca 2004 r. wprowadzono wtedy tytuł Honorowego Obywatela Miasta Świnoujście. Od 2026 r pojawiła się też nowa formuła uhonorowania Świnoujścian rozsławiających swoje rodzinne miasto , którą określono mianem „Ambasador Świnoujścia”. W pierwszym tomie Księgi Zasłużonych z 1974 r.  jak podkreślono zostało wpisanych „113 osób i 7 przedsiębiorstw”. (w tym 24 osoby bez jakiegokolwiek opisu oraz 7  instytucji, organizacji i przedsiębiorstw). Natomiast w tomie II zostało ujętych 26. osób zasłużonych, jedna organizacja , jedno stowarzyszenie oraz jeden zespół muzyczny. Po publikacjach zapisków poświęconych zasłużonym na bibliotecznym portalu dzięki Czytelnikom udało się zweryfikować dwa ujęte tam zdjęcia oraz pozyskać nowe, dotąd brakujące przy zamieszczonych nazwiskach z opisem. I tak można było uzupełnić portrety zasłużonych choćby o zdjęcie Galiasza Nawojczyka, którego to zdjęcie dostarczyła małżonka po przeczytaniu zapisków o mężu. To najlepsze świadectwo zainteresowania prezentowanymi materiałami, a zarazem doskonała możliwość wypełnienia luk w już przygotowanych zapiskach.

Zniszczona zabudowa Świnoujścia na archiwalnej fotografii

Zachęcam gorąco do śledzenia kolejnych zapisków, mam nadzieję równie zajmujących i pouczających. Jednocześnie polecam się pamięci Czytelników, którzy mogą w oparciu o swoje rodzinne archiwa uzupełnić dzieje Miasta Świnoujście udostępniając swoje fotografie i dokumenty dla dobra i na rzecz lokalnej społeczności.

Foto: Rozpoznawalne miejskie widoki - Świnoujście w latach 40-tych (zdjęcia z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego i Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Świnoujściu)

Dokumentalista – Kronikarz Miejski Krzysztof Nowak